www.USNepalOnline.Com: Nepalese News Live from the capital of the world-New York City

Inside This:
यस भित्रका खुराकहरु:
संपादकीय Editorial
साताको कुराकानी Interview
साताको दोहोरी भाका
साताको अनुहार
साप्‍ताहिक झटारो
हाम्रो बोली
अन्‍रांष्‍ट्रीय खबरहरु
International News
Faces of the Week
न्‍यूयोर्कमा आगामी कायंक्रमहरु
Upcoming Events in NYC & USA
न्‍यूयोर्क शहरमा एक साँझ
An Evening Out in New York
न्‍यूयोर्कका नेपाली संघ-संस्‍थाहरु
Nepalese Orgs in NYC
न्‍यूयोर्कमा नेपाली ब्‍‍यावसायहरु
Nepalese Business in NYC
अमेरिकामा नेपाली संस्‍थाहरु
Nepalese Orgs in USA
अमेरिकामा नेपाली ब्‍‍यावसायहरु
Nepalese Business in USA
समकालिन साहित्य-रचना
Contemporary Writings
कविता Poetry
मनोरन्जन Entertainment
दोहोरी लोक भाकाहरु सुनौं
Nepalese Folk Music & Dance
पाठक प्रतिकृया Readers' Comments
Audio Archive/Video Archive
नेपालका आदिवासी-जनजातिहरु
Indigenous People of Nepal
प्रवासी नेपाली संस्थाह्‍रू
Nepali Diaspora Orgs
Nepali News Media
नेपाली पत्रपत्रिकाहरू
दैनिक Daily
साप्‍ताहिक Weekly
Monthly & Other Media
Nepali Online Portals
Nepali Radio / F.M. / TV

बिशेष: बुलेट र ब्यालेटका कुशल प्रयोगकर्ता प्रचन्डलाई नजिकबाट हेर्दा

Pushpa Kamal Dahal aka Prachanda with his wife Sita. Photos: Sitaram

काठमाडौं, August 15, 2008- 'तपाईंको छोरालाई निकै ठूलो राजयोग परेको छ, यो पछि निकै ठूलो मान्छे बन्छ', ५० वर्षअघि छोरा छविलालको चिनो हेराउँदा पण्डितले भनेको कुरा ८४ बर्ष नाघेका चितवनका मुक्तिराम दाहालको मनमा अहिलेपनि ताजै छ ।

तर गरिवीका कारण परिवार धान्न कास्कीबाट चितवन बसाईं सरेका मुक्तिरामले छोरा छविलालका बारेमा चिना हेराउने पण्डितले भनेको कुरा सत्यतामा परिणत हुँदैछ । किनभने न्वारानको नाम छविलालबाट पुष्पकमल दाहालमा परिणत हुँदै माओवादी अध्यक्ष प्रचण्ड आज नेपाली राजनीतिको सबैभन्दा शक्तिशाली र महत्वपूर्ण प्रधानमन्त्री बन्दैछन् ।

प्रचण्ड बिसं २०११ जेठ २५ गते कास्कीको ढिकुरपोखरी लेवाडेमा जन्मेका थिए । उनको परिवार अत्यन्त गरिव थियो । मुक्तिराम दाहालका गरिवीका कारणले प्रचण्ड सात वर्षको हुँदा २०१९ सालमा चितवनको शिवनगरस्थित भीमसेननगरमा बसाईं सरेका थिए । आफ्नी श्रीमतिसहित १० परिवार पाल्न कम्ति हम्मे थिएन । गरिवीकै कारण प्रचण्डले आफ्नो बाल्यकाल अभाव र दुखजेलोमा बिताए । नेपालको इतिहासमा पहिलो पटक यति धेरै गरिव परिवारबाट उठेको एउटा नेपालीको छोरो प्रधानमन्त्री बन्दैछ । गरिव परिवारबाटमात्र होइन संघीय गणतान्त्रिक नेपालको प्रथम कार्यकारी अधिकारयुक्त प्रधानमन्त्री बन्ने गौरवपनि प्रचण्डले प्राप्त गर्दैछन् ।

Prachanda's father Muktiram Dahal and daughters Gyanu, Renu and Ganga. Photos: Sitaram

एस.एल.सी. पास गरेपछि सुरुमा नेपाली सेनामा जागिर खाने इच्छाका साथ क्याडेट परीक्षाको तैयारीसमेत गरेका थिए प्रचण्डले । तर समयक्रममा नेपाली सेनालाई चुनौति दिने गरी उनकै कमाण्डिङ्गमा जनमुक्ति सेनाको गठन समेत भयो । सेनातिर जाने सोचाई त्यागी उनी कृषि विज्ञान पढ्न थालेका थिए । कृषि विज्ञानमा बीएस्सी गरेका उनले गोर्खा लगायतका जिल्लामा केही समय मास्टरी गरेर बिताए । १० कक्षा पढ्दादेखि नै कम्युनिष्ट राजनीतिबाट आकर्षित प्रचण्डले २०२८ सालमा तत्कालिन नेकपा पुष्पलाल समुहको सदस्यता प्राप्त गरेका थिए । तरपछि उनी मोहनबिक्रम सिंह र निर्मल लामाहरुले नेतृत्व गरेको नेकपा चौम तिर लागे ।

Prachanda's son Prakash taking picture of his father. Photos: Sitaram

राजनीतिमा लागेदेखि नै उनले कहिल्यैपनि पछाडि फर्केर हेर्नु परेन । सुरुमा जिल्ला सेक्रेटरी, क्षेत्रीय व्यूरो, केन्द्रीय समिति हुँदै उनी २०४६ मा तत्कालिन नेकपा मशाल को महामन्त्री बन्न पुगेका थिए । पार्टी महामन्त्री हुनासाथ सो पार्टीले जनवादी क्रान्तिकालागि सशस्त्र संघर्षको तैयारी गरेको थियो । उनी आफैले कार्यकर्ताहरुलाई फौजी तालिम दिने गरेका थिए । इन्द्रध्वज गुरुङ्ग नाम गरेका बेलायती सेनाका क्याप्टेनबाट बन्दुक चलाउने तालिम पाएका प्रचण्डलाई बम बनाउन भने गणतन्त्रबादी नेता रामराजाप्रसाद सिंहले नेतृत्व गर्नुभएको नेपाल जनवादी मोर्चाका कार्यकर्ता कमलदेब शाहले सिकाएका थिए ।

Prachanda and wife Sita Dahal with their body guards from People's Liberation Army (PLA) in Rolpa.

२०५२ मा उनकै नेतृत्वमा नेकपा माओवादी ले जनयुद्धको सुरुवात गर्यो । त्यसबेला उनी पार्टी महामन्त्रीको अलवा पार्टीको सैन्य विभागका प्रमुखपनि थिए । २०५५ मा उनी पार्टी अन्तर्गतको सैन्य आयोगको प्रमुख बनाइए । २०५७ मा भएको पार्टीको दोश्रो राष्ट्रिय सम्मेलनले उनलाई पार्टी महामन्त्रीबाट अध्यक्षमा 'अपग्रेड' गर्यो । पार्टीको फौजी दस्तालाई २०५८ मा 'जनमुक्ति सेना नेपाल' नामाकरण गरिएपछि उनी त्यसको सर्वाेच्च कमाण्डर बने । उनी अहिलेपनि जनमुक्ति सेनाको सर्बोच्च कमाण्डर छन् । जनताको पंक्तिबाट यति ठूलो र शक्तिशाली सैनिक शक्ति बनेको नेपालको इतिहासमा यो पहिलो पटक हो । यही फौजको सफलताबाट नेपालमा गणतन्त्रको स्थापना हुन सकेको हो ।

People's Liberation Army (PLA). Photos: Sitaram

१० वर्षे जनयुद्धमार्फत् प्रचण्डले आफूलाई कुशल राजनीतिक नेताको रुपमा परिचित गराएकामात्र छैनन् कुशल फौजी कमाण्डरको रुपमा पनि चिनाएका छन् । उनलाई पृथ्वीनारायण शाहपछिका नेपाली सैन्य चिन्तक भन्दा हुन्छ । देशका आदिवासी-जनजाति, उत्पीडित, मधेशी, गरिव-शोषित जनताको 'मशिहा' बनेका प्रचण्डको जन्म यदि नभएको भए न राजतन्त्रको अन्त्य हुने थियो न जनताका छोरा-छोरीहरु राष्ट्रपतिजस्तो राज्यको सर्बोच्च पदमा पुग्न सक्ने थिए । त्यसैले राष्ट्रपतिमा निर्वाचित भएपछि बधाई दिन गएका प्रचण्डलाई राष्ट्रपति डा. रामबरण यादवले भनेका थिए- 'प्रचण्डजी राष्ट्रपतिमा तपाईंहरुको उम्मेदवार पराजित हुनु भएपनि मजस्तो किसानको छोरो राष्ट्रपति बन्नसक्नुमा सबैभन्दा ठूलो भूमिका तपाईंको छ ।'

प्रचण्ड आफ्ना दुई दाजुभाईमध्ये जेठा हुन् । उनका कान्छा भाई हाल लण्डनमा छन् । उनका ६ वटी दिदी बहिनी छन् । उनकी आमाको मृत्यु क्यान्सर रोगका कारण २०५१ मा भएको थियो । त्यसबेला भूमिगत भएपनि आमाको उपचारकालागि उनी आफै विर अस्पतालमा खटिएका थिए । उनका तीन छोरी र १ छोरा छन् । श्रीमति सीता दाहाल पार्टीको केन्द्रीय सल्लाहकार छिन् भने छोरा प्रकाश क्षेत्रीय व्यूरो सदस्य छन् । एक छोरी रेणु दाहाल समानुपातिक तर्फबाट संविधान सभाको सदस्य समेत बनेकी छन् । संविधान सभा निर्वाचनमा रोल्पा र काठमाडौंबाट प्रचण्डको विजय र माओवादी सबैभन्दा ठूलो पार्टीको रुपमा स्थापित भएपछि पिता मुक्तिराम दाहाल छोरा-बुहारी र नाति-नातिनासँगै बस्न काठमाडौं आएका छन् ।

Prachanda. Photo: Smita

संविधान सभा निर्वाचन भएको ४ महिनासम्म माओवादी नेतृत्वमा सरकार बन्न नदिइएपनि अहिले ती सबै अबरोधहरुलाई छिचोलेर प्रचण्डले राजनीतिमा अर्को राजनीतिक कौशलताको प्रदर्शन गरेका छन् । यसै हप्ता एक पारिवारिक जमघटमा नेपाली कांग्रेसका सभापति गिरिजाप्रसाद कोइरालाले आफूले राजनीति थाल्दा प्रचण्डहरु नजन्मेको बताउँदै राजनीतिक गोटी खेलमा आफूलाई कसैले जित्न नसक्ने बताएका थिए । उनले आफूलाई भारत र अमेरिका जस्ता देशहरुको समर्थन रहेको दावी गर्दै आफै प्रधानमन्त्री बन्ने संकेत गरेका थिए । निश्चय नै प्रचण्डलाई प्रधानमन्त्री बन्न नदिन कोइरालालाई वैदेशिक समर्थन प्राप्त थियो । चुनाव भएको ४ महिनासम्म नयाँ सरकार बन्न नसक्नु विदेशी चलखेलले नै काम गरेको थियो।

Prachanda recieving certificate after winning Constitutional Assembly (CA) election from Kathmandu-10. Photo: Santa

तर यी सबै अवरोधहरुलाई चिर्दै आफ्नो पक्षमा गणितीय समीकरण निर्माण गर्न माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डले सफलता प्राप्त गरेका छन् । प्रचण्डले एक लाख हाराहारीको सरकारी सेनाको सुप्रिम कमाण्डर बनेका 'बादशाह' राजा ज्ञानेन्द्रलाई घोडाबाट खसाल्नमात्र सफलता प्राप्त गरेनन् आफू नजन्मिदै राजनीतिक जीवन सुरु गरेका र नमरुन्जेल राष्ट्रपति वा प्रधानमन्त्री बन्ने सपना देखेका अर्का 'बादशाह' गिरिजाप्रसाद कोइरालालाई समेत घोडाबाट खसाल्ने सफलता प्राप्त गरेका छन् । सबैभन्दा ठूलो कम्युनिष्ट पार्टी मानिएको नेकपा एमाले का नेताहरु माधवकुमार नेपाल र झलनाथ खनालपनि प्रचण्डका अगाडि 'फुच्चे' सावित हुन पुगेका छन् । राष्ट्रपति निर्वाचनमा प्राप्त असफलताबाट पाठ सिक्दै प्रचण्डले आफूलाई समकालिन राजनीतिक नेताहरुमा आफूलाई सबैभन्दा काबिल सिद्ध गरेका छन् ।

Prachanda after filing candidacy for Prime Minister post. Photo: Santa

प्रधानमन्त्री पदमा भएको निर्वाचनमा प्रचण्डको सफलतापछि उनी नेपालको दोश्रो कम्युनिष्ट प्रधानमन्त्री बन्नेछन् । यसअघि २०५१ सालमा एमालेको अल्पमतको सरकारको पालामा मनमोहन अधिकारी पहिलो कम्युनिष्ट प्रधानमन्त्री बनेका थिए ।

हतियारसहितको आफ्नै सेना रहेको स्थितिमा चुनावद्धारा माओवादी पार्टी सरकारको नेतृत्व सम्हाल्न पुगेको भने विश्वकै इतिहासमा यो पहिलो पटक हो । प्रचण्डले बुलेट प्रयोग गरी अढाई सय वर्ष पुरानो राजतन्त्रमात्र होइन ब्यालेटबाट विसं २००४ देखि राजनीतिक जीवनको सुरुवात गरेका नेपाली राजनीतिका 'बुढा बाघ' गिरिजाप्रसाद कोइरालालाई समेत विस्थापित गर्दैछन् ।

-Sitaram Baral in Kathmandu

तपाईंको भनाइ लेखी छाड्‍न र अरुको भनाइ पढ्न यहाँ क्लिक गर्नुहोस्
Please add yours and view our readers' comments at: Guest Book page»