Inside This:
यस भित्रका खुराकहरु:
संपादकीय Editorial
साताको कुराकानी Interview
साताको दोहोरी भाका
साताको अनुहार
साप्ताहिक झटारो
हाम्रो बोली
Feature Story / News
स्थानीय खबरहरु
Local News
नेपालका खबरहरु
News from Nepal
अन्रांष्ट्रीय खबरहरु
International News
साताको अनुहार
Faces of the Week
Upcoming Events in USA
न्यूयोर्कमा आगामी कायंक्रमहरु
Upcoming Events in NYC
न्यूयोर्क शहरमा एक साँझ
An Evening Out in New York
न्यूयोर्कका नेपाली संघ-संस्थाहरु
Nepalese Orgs in NYC
न्यूयोर्कमा नेपाली ब्यावसायहरु
Nepalese Business in NYC
अमेरिकामा नेपाली संस्थाहरु
Nepalese Orgs in USA
अमेरिकामा नेपाली ब्यावसायहरु
Nepalese Business in USA
समकालिन साहित्य-रचना
Contemporary Writings
कविता Poetry
मनोरन्जन Entertainment
दोहोरी लोक भाकाहरु सुनौं
Nepalese Folk Music & Dance
बगिंकृत विज्ञापन Classified
पाठक प्रतिकृया
Readers' Comments
पुराना कुराहरु News Archive
Audio Archive
Video Archive
बिबिध Miscellaneous
नेपालका आदिवासी-जनजातिहरु
Indigenous People of Nepal
प्रवासी नेपाली संस्थाह्रू
Nepali Diaspora Orgs
Nepali News Media
नेपाली पत्रपत्रिकाहरू
दैनिक Daily
साप्ताहिक Weekly
Monthly & Other Media
Nepali Online Portals
Nepali Radio / F.M. / TV
नेपाली अनलाइन् पोटंल
News from Nepal: नेपाली खबरहरु
Participants at Indigenous Film Festival in Kathmandu. Photo: Mejan Pun Magar
काठमाडौं, June 10, 2008- भारतमा बि.सं. २००७ सालमा बनेको 'सत्य हरिशचन्द्र' लाई पहिलो नेपाली चलचित्र मान्ने हो भने नेपाली चलचित्रको उमेर ५७ वर्ष पुगेको छ । र २०२२ असोज १५ गते प्रदर्शित आमा चलचित्रलाई पहिलो नेपाली चलचित्र मान्ने हो भने ४२ वर्ष पार गरेको देखिन्छ ।
तर नेपालमा बसोबास गर्ने आदिवासी जनजातिको भाषा र संस्कृतिमा आधारित चलचित्रको इतिहास भने त्यती लामो छैन। बि.सं. २०४३, ०४४ सालतिर निर्माण भएको नेवारी भाषाको चलचित्र 'सिलु' नै जनजातिहरुको भाषा र संस्कृतिमा निर्माण भएको पहिलो चलचित्र हो । अहिले नेपाल राष्ट्रिय उत्थान प्रतिष्ठानमा दर्ता भएको तथ्याङ्क अनुसार जनजाति चलचित्रको संख्या संख्या ५९ पुगेको छ ।
नेपाल टेलिभिजनले मातृभाषी चलचित्र महिनामा एक, एक वटा प्रदर्शन गर्ने भनी कार्यक्रम ल्याए पनि चलचित्रको लागत भन्दा कम रकम दिने नीति ल्याए पछि त्यसै तुहिएर गयो । र पनि प्रजातन्त्रमा जनजातिलाई निर्धक्क बोल्ने, संगठन गर्न पाउने सुविधा रहेको हुँदा जनजातिहरु संगठित हुने शुरुवात यही कालखण्डमा बढी भएको हो भन्ने कुरामा चाहि दुईमत छैन ।
बि.सं. ०६२, ०६३ को जनआन्दोलनले देशमा समावेशीको करा अगाडि ल्याएको छ । लोकतन्त्रमय बनेको छ- नेपाल । यसै सन्दर्भमा भर्खरै दोश्रो आदिवासी जनजाति चलचित्र महोत्सव राष्ट्रिय सभागृहमा सम्पन्न भएको छ । आफ्नो मातृभाषा र संस्कृतिमा काम गरेका जनजाति चलचित्रकर्मी र गैर जनजाति चलचित्रकर्मी जसले जनजातिको विषय वस्तुमा चलचित्र निर्माण गरेका छन्- हरुले निर्माण गरेको चलचित्र प्रदर्शन र प्रवर्धन गर्ने एउटा प्लेटफर्म Indigenous Film Archive (आईफा) ले दिलाएको छ ।
जब राष्ट्रले कुनै नीति निर्माण गर्न सक्दैन- तब आफ्नो समुदाय मिलेर यसप्रकारको कार्यहरु सम्पन्न हुने गर्दछ । आदिवासी जनजाति समुदायका सचेत व्यक्तिहरु मिलेर स्थापना भएको 'आईफा' ले जनजातिहरुको विषयवस्तुमा निर्माण भएको चलचित्रलाई प्रदर्शन गर्ने एउटा थलो दिएको छ ।
लिम्बु संस्कृतिमा निर्माण भएको चलचित्र 'नुमाफुङ' का निर्देशक नविन सुब्बा यसको संयोजकत्व हुन् ।
गत वर्षदेखि थालनी भएको महोत्सवले भाषागत चलचित्रलाई बढी प्राथमिकता दिने गरेकोमा यस वर्ष नेपाली भाषामा निर्माण भएको तर आदिवासी जनजातिको मुद्दालाई उठान गरेको चलचित्रलाई समेत समावेश गरि प्रदर्शन गरेको छ । देशभित्र संघर्षरत युवा कसरी विदेशीन बाध्य हुन्छ भन्ने मुद्दा उठाएको 'अनागरिक' र लिम्बुहरुको किपट प्रथामा आधारित रहेर निर्माण भएको 'चेसुङ'ले यस वर्ष क्रमश प्रोत्साहन पुरस्कार र दर्शक छनोट पुरस्कार समेत जितेको छ ।
यस वर्षको क्रीटिक अवार्ड पुरस्कार आर्यम नकःमीद्वारा निर्देशित नेवार भाषामा निर्माण भएको चलचित्र 'भिन्तुना' ले प्राप्त गरेको छ ।
गत वर्षभन्दा अझ उचाईमा पुगेको चलचित्र महोत्सवमा जनजाति- फुड फेस्टिवल, भेषभूषा विक्री कक्ष र विविध भेषभूषामा उपस्थित जनजातिहरुको पहिरनले अझ रौनकता थप्यो । २०६४ जेष्ट २४-२७ सम्म चलेको महोत्सवमा सेवारो, मेझोर, फ्याफुल्ला, छ्याजलो भन्दै एक आपसमा अभिवादन साटिरहेको पाइन्थ्यो ।
-Mejan Pun Magar in Kathmandu
Please add yours and view our readers' comments at: Guest Book page»